Is seksuele voorlichting nodig?
Op bezoek bij een teenage party in Reeuwijk
Discussieer mee op blikvoer 
Menstruatie
Als je als meisje in de puberteit komt, word je ongesteld. Je verliest dan een beetje bloed, ongeveer vijf dagen achter elkaar. Je kan tampons of maandverband gebruiken om het bloed op te vangen. Als je ongesteld bent, of vlak ervoor, kan je je niet zo lekker voelen. Misschien heb je buikpijn, hoofdpijn of ben je humeurig. Dat is niet raar: je hormonen maken overuren en die kunnen voor deze klachten zorgen. |
Eerste keer
Tussen je negende en zestiende jaar word je voor het eerst ongesteld. In het begin onregelmatig, maar na een tijdje iedere maand. Als je voor het eerst ongesteld wordt, wil dat zeggen dat je geslachtsrijp bent. Dit betekent dat je zwanger kan worden als je seks hebt en geen voorbehoedmiddel gebruikt.
Menstruatiecyclus: hoe werkt dat?
Zwanger
Elke maand komt er een rijpe eicel uit de eierstok in de eileider terecht. Als hier een zaadcel in zit, kan er een bevruchting plaatsvinden. Met andere woorden: je wordt zwanger. De vrucht beweegt dan door de eileider naar de baarmoeder. Vrouwelijke hormonen zorgen ervoor dat de binnenwand van de baarmoeder klaar wordt gemaakt om de eicel op te vangen: er wordt een bedje gemaakt van slijmvlies. Daar kan het eitje zich innestelen als het bevrucht is door een spermacel.
Geen bevruchting?
Als er na de eisprong geen zaadcellen in de baarmoeder terechtkomen (omdat je niet vrijt of omdat je veilig vrijt), dan wordt de eicel niet bevrucht. Dan stoot je lichaam de binnenwand van de baarmoeder af: uit de vagina komen bloed en slijm. Dit wordt menstruatie genoemd of ongesteldheid. Die duurt ongeveer vijf dagen.
Cyclus in vier fasen
Je menstruatiecyclus loopt van de eerste dag van je ongesteldheid tot de eerste dag van de volgende ongesteldheid. Dit duurt ongeveer 28 dagen. Bij de één duurt het wat korter, bij de ander wat langer.
Fase 1: dit is de eerste dag van je cyclus. Het baarmoederweefsel, het bloed en de niet-bevruchte eicel verlaten langzaam je lichaam via je vagina. Je bent nu ongesteld.
Fase 2: vanaf de dag dat je ongesteld bent, groeit er een nieuwe eicel in je eierstokken. De bekleding van je baarmoederwand wordt dikker.
Fase 3: De eicel is rijp en springt van de eierstok naar de eileider. Dit heet de eisprong, met een moeilijk woord 'ovulatie'. De ovulatie is ongeveer 14 dagen na de eerste dag van je menstruatie. Ondertussen wordt de bekleding van de baarmoederwand nog dikker. De eicel gaat op reis naar de baarmoeder. De eicel leeft ongeveer 24 uur.
Fase 4: Het slijmvlies in de baarmoeder is klaar om een bevruchte eicel op te vangen. Is de eicel niet bevrucht (door sperma), dan sterft zij af. Het slijmvlies en de eicel verlaten je lichaam en je wordt weer ongesteld.
Is de eicel wel bevrucht, dan nestelt deze zich in de baarmoederwand. Je wordt niet ongesteld: je bent zwanger.
Met een kruik
Veel meisjes voelen zich niet zo lekker als ze ongesteld zijn of moeten worden. Ze hebben last van buikpijn, hoofdpijn of zijn erg moe. Ook kan je je humeurig of verdrietig voelen. Dat komt door de hormonen. Wat kun je doen? Het beste is om jezelf een beetje te verwennen als je je zo voelt. Neem een kruik tegen de buikpijn, dat verlicht de pijn. En kruip lekker op de bank. Ook kan je een aspirientje nemen tegen de pijn. Sommige meisjes vinden dat chocolade ook goed werkt.
Ongesteld en veilig vrijen
- Zelfs als je ongesteld bent, kun je zwanger worden als je onveilig vrijt. Vrij dus altijd veilig. Gebruik een condoom, ook als je ongesteld bent. Als je de pil gebruikt of andere hormonale anticonceptie, dan heb je meestal een stopweek tijdens je menstruatie. Je gebruikt dan een paar dagen geen pil (of spiraal, of pleister).
- Zelfs als je nog nooit ongesteld bent geweest, kun je zwanger worden. Hoe dat kan? Je kunt zwanger worden vanaf je eerste eisprong. Ná je eerste eisprong word je voor het eerst ongesteld. Gebruik dus een condoom als je gaat vrijen, ook als je nog nooit ongesteld bent geweest.
Wil je meer lezen over menstruatie? De folder 'Ongesteld' kun je gratis downloaden.
